Per Netflikso: La rakonto pri libera Kubo

 La rakonto pri libera Kubo

(The Cuba Libre Story)

Usono, 2016. ReńĚisorita de Emmanuel Amara, Kai Christiansen kaj Florian Dedio. Netflix, 2015. Elsendfluo. 8 serieroj.

Ne nur se vi estas malema legi librojn pri la historio de ńČi tiu bastiono de Esperantujo kaj latinamerike kaj mondskale, sed ankaŇ≠ se vi volas spekti interesajn centojn da dokumentoj, The Story of Cuba Libre (La rakonto pri libera Kubo) estas por vi. ńúi inkludas interparolojn kun:

  • Fakuloj pri kuba historio el Kubo, Usono, Francujo kaj Germanujo.
  • AnkoraŇ≠vivantaj ńČefroluloj de la lasta Kuba Revolucio (t.e. tiu de 1959), inklude ribeluloj de la fama ŇĚipo Granma.
  • Rusaj kaj kubaj eksmilitistoj kaj -agentoj de la sovetunia Komitato pri Ňútata Sekureco (KŇúS) kaj la kuba Sekret-Servo, eksgeneralo de la soveta armeo, kaj ankaŇ≠ la eksa sekretservisto Juan Antonio Rodr√≠guez Menier.
  • Eksagentoj de la usona Centra Informokapta Agentejo (CIA), inklude F√©lix Rodr√≠guez, t.e. la kaptisto kaj pridemandisto de Ernesto ‚ÄúChe‚ÄĚ Guevara, kaj Antonio Veciana, t.e. iama kunlernejano kaj unu el la fiaskmortigistoj de Fidel Castro la BonŇĚanca. AnkaŇ≠ eksmembro de la usona Defend-Serva Agentejo.
  • Elstaraj kubaj ekzilitoj.
  • Usonaj kaj kubaj verkistoj.
  • (Bo)parencoj, geamikoj, korpogardisto kaj amintino de Fidel.
  • ńīurnalistoj, radioparolistoj, kaj publicistoj.
  • La lasta regnestro de la iama Germana Demokratia Respubliko (GDR), Egon Krenz.
  • Ekshelpanto de John F. Kennedy.
  • Eksambasadoro de Germanujo en Kubo.

 

Resume, la serio komencińĚas ekde la historio de la antaŇ≠kolumbaj indińĚenoj (tamen nur pase), por poste amplekse analizi la hispanan kolonian periodon ekde la 50 jaroj, kiuj necesis al la duoninsulanoj por konkeri la t.n. ‚ÄúNovan Mondon‚ÄĚ. Sekvas la tabakkultiva kaj -porta periodo pere de la afrikaj sklavoj, kaj la starigo de la sukera industrio en Kubo dank‚Äô al la sendependińĚo de Haitio disde la francoj. La plej granda kariba insulo preskaŇ≠ farińĚis aldona usona ŇĚtato, sed ńČar la prezidinto Lincoln kontraŇ≠is sklavecon, Hispanujo plu kapablis posedi la insulon dank‚Äô al la sklaveco mem. Malkiel en Haitio, la unua kuba revolucio de 1868 ironie okazis dank‚Äô al la blankaj kaj kreolaj proprańĶistoj, ńČefe Carlos Manuel de C√©spedes. Kial? Nu, simple ńČar ili ne plu volis pagi impostojn al la metropolo! Samkiel tra la tuta Hispanameriko, pro imposta nepagemo ni separińĚis de Hispanujo. AŇ≠ ńČu ne? En 1898 kuba sendependińĚo okazis, nur por farińĚi usona protektorato. Reliefigitaj estas la posteaj epokoj de la regnestroj Tom√°s Estrada Palma, Gerardo Machado, Fulgencio Batista, kaj laste sed ne balaste, la ne komunisto sed oportunisto (trafa alnomo eldirita de Juan Antonio Rodr√≠guez) ‚ÄĒ Fidel Castro.

 

Bela piana kuba fonmuziko akompanas la tutan serion. Kvin lingvoj estas aŇ≠skultataj dum la dokumentara serio, nome la hispana, la angla, la germana, la franca, la rusa kaj eńČ la kataluna. Tio estas unu el la plej trafaj trovoj el La historio pri libera Kubo. Multlingvismo ińĚas nuntempe tute normala en dramaj kaj dokumentaraj serioj, eńČ usonaj.

 

Krome, se preni en konsideron la koncepton pri historio de Johan Huizinga (kies fanatikulo mi farińĚis en Montrealo kune kun mia kungermanisto kaj samideano Vincent), ńČiu Historio estas esence ‚Äúhistorio de la kulturo‚ÄĚ. La verkaro de Jos√© Mart√≠, la muziko de Jos√© Fern√°ndez D√≠az, la kulturo pri rumo kaj tabako, eltirańĶoj de kubaj filmoj kiel La primera carga al machete (1969), Soy Cuba (1954), k.a. ‚ÄĒ ankaŇ≠ estas parto de La historio pri libera Kubo.

 

KortuŇĚa estas la komenca ideo de ńČiuj serieroj, diversmaniere eldirita: La historio de Kubo estas markita de 500 jaroj da malrińČeco kaj subpremado sed la kubanoj neniam rezignas je sia revo pri libereco. Mi konfesas, ke mi ploremas pro emocio aŇ≠skultante tion ńČiufoje. ¬†¬†¬†¬†

 

‚ÄúMovado 26-a de Julio‚ÄĚ. Kiam mi eklernis, ke tiu estas la nomo de la kubaj gerilistoj de Fidel Castro, mi tuj falis sur mian seńĚon. Tiu dato estas ankaŇ≠ tiu de la naskińĚo de Esperanto! ńąu eble tiu fakto estis unu el la kialoj, kiuj instigis la kuban registaron apogi nian movadon?

 

‚ÄúHistorio absolvos min‚ÄĚ. La frazo aperas kiam oni rakontas la prenon de la kazarno Moncada. Tiam mi memoris, ke kontraŇ≠ 3 ŇĚteloj, pardonu, steloj, vendis mi tiun libreton al AleńČjo en Barra do Gar√ßas. Kiel akiri stelojn? Kontaktu lin.

 

‚ÄúHoma, tre homa‚ÄĚ diras la revoluciisto Harry Villegas aludante pri Che Guevara. Kion li signifas per tio? ńąu tion, ke Che estis tre manńĚtrink-amorema?

 

Nenion bonan mi havas por diri pri la fripona barbulo, eńČ se li portas mian familinomon. Kial? Rigardante la serion, oni rimarkos, kial. Mi nur diru, ke li estis granda. Sed kompreneble, ‚Äėgranda‚Äô ne estas samsencańĶo de ‚Äėbona‚Äô. ńúi ofte fakte signifas la malon.

 

Por la vivo: estu ńČiama fiaskulo, sed obstinu, malsanińĚu je grandegulmanio, kaj via destino estos farińĚi aŇ≠ veatestanto aŇ≠ heroo.

Luis Elíver Castro

Acerca del autor: Luis Elíver Castro Rodríguez

Deja un comentario

Este sitio usa Akismet para reducir el spam. Aprende cómo se procesan los datos de tus comentarios.